Sahte ilaç şebekesine 11 ilde operasyon: 650 milyonluk vurgun! Kanser hastalarının hayatıyla oynadılar
FERİT ZENGİN - Kanser hastalarının tedavi güvenliğini hiçe sayarak haksız kazanç sağlayan şebekeye yönelik İstanbul merkezli 11 ilde operasyon düzenlendi. Hastane ve eczanelerden son kullanma tarihi geçmiş kanser ilaçlarını toplayan, ambalaj ve kutularını değiştirerek yeniden piyasaya süren şebekenin 22 üyesi gözaltına alındı. MASAK incelemesinde, şebekenin hesaplarında 650 milyon liralık işlem hacmi belirlendi. Operasyonu Adalet Bakanı Akın Gürlek dün sabah duyurdu. Bakırköy Cumhuriyet Başsavcılığınca ihbarlar üzerine yürütülen soruşturmada 3’ü kamu görevlisi olmak üzere 24 şüpheli, 4 şirket ve 5 iş yeri tespit edildi.
650 milyonluk vurgun
MASAK incelemesinde, şüpheliler ve şirketlerinin hesaplarında 650 milyon liralık işlem hacmi tespit edildi. Şüphelilerin taşınır ve taşınmaz mal varlıkları ile banka hesaplarına el konuldu. Soruşturmada, hastane ve eczanelerden çeşitli yollarla temin edilen tarihi geçmiş ilaçların orijinal kutu ve prospektüslerinin değiştirildiği, aracılar üzerinden yurt içi ve yurt dışında yeniden piyasaya sürüldüğü belirlendi. İstanbul merkezli 11 ilde düzenlenen eş zamanlı operasyonda 24 şüpheliden 22’si gözaltına alındı. Diğer 2 şüphelinin yakalanması için çalışmalar sürerken çok sayıda ilaç ve dokümana el konuldu. Operasyonda ayrıca 300 bin TL, 54 bin euro, 110 bin dolar, 110 gram altın, 5 bilezik ve 3 altın ele geçirildi.
Bu ilaçların herhangi bir hastaya uygulanıp uygulanmadığı araştırılıyor.
Elebaşları polis, matbaacı
İstanbul merkezli sahte ilaç soruşturmasında, şebekenin elebaşlarının İstanbul Emniyet Müdürlüğü kadrosunda görevli polis memuru M.A. ile matbaacı C.Y. olduğu belirlendi. Teknik takibe alınan ikili arasındaki görüşmelerde ilaç kutuları ve prospektüslerinin hazırlanması, basılı materyallerin kesilip katlanması ve binlerce adetlik siparişlerin konuşulduğu tespit edildi. Zeytinburnu’nda bir motokuryenin üzerinden 10 kutu Darzelex ve 3 kutu Nexavar isimli kanser ilacı çıkması üzerine soruşturma genişletildi.
24 kişilik şebeke
Soruşturma kapsamında ilaç şirketi sahipleri, eczacılar, hemşireler, sağlık çalışanları, pazarlama ve lojistik personelinin de aralarında bulunduğu 24 kişilik şebekenin dağıtım ağı ortaya çıkarıldı. Mali incelemelerde şüphelilerin finansal hareketlerinin ticari faaliyetleri ve SGK kayıtlarıyla uyumsuz olduğu belirlendi. İlaç temini, ticareti, ambalajlanması ve dağıtımıyla bağlantılı 4 şirket tespit edilirken, aralarında bir eczanenin de bulunduğu 5 iş yerine el konuldu. İstanbul merkezli soruşturma kapsamında Adana, Ankara, Mersin, Diyarbakır, Antalya, İzmir, Hatay, Kahramanmaraş, Kırklareli ve Ağrı’da operasyonlar düzenlendi. Soruşturma, TCK’nın 187. maddesi kapsamında yürütülüyor.
ŞİFA YERİNE ZEHİR SAÇABİLİR
DİDEM SEYMEN - Kanser tedavisinde kullanılan ilaçların son kullanma tarihinin geçmesi, yalnızca tedavi etkinliğinin azalması anlamına gelmiyor. İlaçların kimyasal yapısında meydana gelebilecek değişimler, beklenmeyen toksik etkilere de yol açabiliyor. Uzmanlar, tarihi geçmiş ilaçların tedavi sürecini doğrudan tehdit edebileceği uyarısında bulunuyor. Yeditepe Üniversitesi Eczacılık Fakültesi Farmasötik Toksikoloji Anabilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Ahmet Aydın, ilaçların son kullanma tarihinden sonra kullanılmasının risklerine dikkat çekti. Aydın, “Kanser ilaçları dahil tüm ilaçlar önceden belirlenmiş kalite ve güvenlik standartlarına göre üretilir. Her ilacın ısı, ışık ve nem gibi saklama koşulları ile bu koşullar altında geçerli olan son kullanma tarihi belirlenir. Son kullanma tarihinden sonra ilacın yasal olarak kullanılması mümkün değildir. Bu tarihten sonra ilacın etkinliği kaybolabilir veya insan sağlığını tehlikeye atacak zararlı bozunmalar meydana gelebilir” dedi.
Karekod’la takip edin
İlaçların üretici firmaların belirlediği koşullarda saklanması ve kullanım talimatlarına uyulması gerektiğini vurgulayan Aydın, Türkiye’de hasta kullanımına sunulan ilaçların Sağlık Bakanlığının karekod sistemiyle kutu bazında takip edildiğini belirtti. Aydın, özellikle eczanelerde bulunmayan ilaçların Sağlık Bakanlığı veya Türk Eczacıları Birliği gibi yasal kanallardan temin edilmesi gerektiğini ifade ederek, yasal dağıtım sistemi dışından sağlanan ilaçların etkinlik ve güvenliğinden emin olunamayacağını söyledi.
Toksik hale gelir
Tıbbi Onkoloji Uzmanı Prof. Dr. Erkan Doğan da kemoterapi ilaçlarında son kullanma tarihinin tedavi güvenliği ve etkinliği açısından büyük önem taşıdığını belirtti. Doğan, “Son kullanma tarihi geçmiş ilaçlarda etken madde miktarı azalabilir, kimyasal yapıda değişiklikler ve bozulma oluşabilir. Bu durum ilacın beklenen tedavi etkisini göstermemesine veya öngörülemeyen yan etkilere yol açabilir. Uygun koşullarda saklanmış olması da bir ilacın son kullanma tarihinden sonra güvenle kullanılabileceği anlamına gelmez. Kanser ilaçları etkinliğini kaybedip toksik hale gelebilir ve hastalığın ilerlemesine neden olabilir” dedi. Her ilacın etken maddesi ve formülasyonunun farklı olduğunu vurgulayan Doğan, son kullanma tarihi geçmiş ilaçların bilimsel veriler ve yetkili değerlendirmeler olmadan hastalara uygulanmaması gerektiğini söyledi.