Avrupa’da ölümcül sıcak hava dalgası doğuya ilerledi

Sıcak hava Orta ve Doğu Avrupa’da etkisini artırarak sürdürdü. Çekya, Macaristan ve Polonya sıcaklardan en ağır etkilenen ülkeler arasında yer alırken, birçok bölgede sıcaklık rekorları kırıldı. AFP’nin tahminlerine göre gün içinde en az 191 milyon Avrupalının 35 derecenin üzerindeki sıcaklıklara maruz kalması bekleniyordu.

Dünya Sağlık Örgütü, 21 Haziran’dan bu yana Avrupa’da 1300’den fazla “fazladan ölüm” kaydedildiğini açıkladı. Alman Meteoroloji Servisi’nin tahminleri ve nüfus verilerine dayanan analize göre toplamda yaklaşık 381 milyon Avrupalının 30 derecenin üzerindeki sıcaklıklarla karşı karşıya kalacağı belirtildi.

Bilim insanlarından oluşan World Weather Attribution grubu, bu sıcak hava dalgasının Avrupa’da şimdiye kadar kaydedilen en şiddetli sıcak hava dalgası olduğunu ve iklim değişikliği olmadan haziran ayında bunun “neredeyse imkânsız” olacağını bildirdi. Almanya, Polonya ve Çekya’da tüm zamanların sıcaklık rekorları kırılırken, Birleşik Krallık ve İsviçre’de de haziran ayı sıcaklık rekorları yenilendi.

Dünya Sağlık Örgütü Genel Direktörü Tedros Adhanom Ghebreyesus, X hesabından yaptığı paylaşımda, “Şu anda 150 milyon insan aşırı sıcak altında yaşıyor, yüzlerce kişi hayatını kaybetti, okullar kapalı, elektrik şebekeleri zorlanıyor.” dedi.

Gece boyunca etkili olan fırtınalar, özellikle günlerdir 40 dereceye yakın sıcaklıkların görüldüğü Fransa’da bir miktar rahatlama sağladı. Ancak fırtınalar hasara da yol açtı. Yerel medyaya göre Brüksel yakınlarında bir ağacın aracın üzerine devrilmesi sonucu bir kişi hayatını kaybetti.

Fransa’da en yüksek seviyedeki sıcak hava uyarılarının pazar akşamı hafiflemesi beklenirken, milyonlarca kişi bunaltıcı sıcaklarla mücadele etmeyi sürdürdü.

Yaklaşık 15 bin kişinin ölümüne yol açan ve Avrupa’nın yüzyıllardır gördüğü en ağır sıcak hava dalgası olarak kayıtlara geçen 2003 felaketinin izlerini hala taşıyan Fransa’da yetkililer, can kaybının artmasından endişe ediyor.

Fransa Ulusal Sağlık Kurumu, pazar günü yaptığı açıklamada 24 Haziran’dan bu yana beklenenden yaklaşık 1000 fazla ölüm kaydedildiğini duyurdu ve bu sayının daha da artabileceği uyarısında bulundu.

Kurum, hayatını kaybedenlerin önemli bölümünün 65 yaş ve üzerindeki kişilerden oluştuğunu bildirdi.

Ancak Sağlık Bakanı Stephanie Rist, yaşlı bakım evlerinde hazırlıkların 2003’e kıyasla daha iyi olduğunu belirterek Fransa’nın o dönemdeki yıkıcı can kaybının tekrarını “muhtemelen” yaşamayacağını söyledi.

İçişleri Bakanı Laurent Nunez de müdahaleye yönelik eleştirileri reddederek, “Bu bir fiyasko değil; hazırlıklıydık.” dedi.

Sıcak hava dalgası Orta ve Doğu Avrupa’da rekorları altüst ederken, pazar günü birçok ülkede sıcaklıklar 40 derecenin üzerine çıktı. Polonya Ulusal Meteoroloji Enstitüsü’ne göre ülkenin batısındaki Slubice kentinde sıcaklık 40,5 dereceye ulaşarak Polonya’da tüm zamanların en yüksek sıcaklığı olarak kayıtlara geçti.

Almanya’da Polonya sınırı yakınındaki Coschen’de sıcaklık 41,7 derece ölçüldü ve yalnızca bir gün önce kırılan ulusal rekor yeniden aşıldı. Çekya’da da üst üste ikinci gün sıcaklık rekoru kırıldı; başkent Prag’ın kuzeyindeki Doksany’de termometreler 41,1 dereceyi gösterdi.

Fransa Ulusal Bilimsel Araştırma Merkezi, artan sıcaklıkların deniz yaşamı ve biyolojik çeşitlilik üzerindeki etkisinin açık biçimde görüldüğünü bildirdi.

Kuzey Fransa’daki Wimereux sahilinden AFP’ye konuşan CNRS Araştırma Direktörü Gregory Beaugrand, Manş Denizi’ndeki ısınmanın besin zincirini bozduğunu belirterek, “Soğuk suları seven balıklar yok oluyor.” dedi.

Fransız paleoklimatolog Jean Jouzel ise Tribune gazetesine yaptığı açıklamada, sıcak hava dalgası sona erdiğinde siyasi dikkatin hızla başka yöne kaymasından endişe ettiğini söyledi.

Bilimsel uyarıların dikkate alınması çağrısı yapan Jouzel, “İnsanlar gözlerini kapatıyor ama durum son derece ciddi” dedi.